4458 SAYILI GÜMRÜK KANUNU
Gümrük
Antrepo Rejimi
a) İthalat vergilerine ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmamış ve
serbest dolaşıma girmemiş eşyanın,
b) Gümrük antreposuna alınması halinde ihracata ilişkin önlemlerden
yararlanabilecek [83]serbest
dolaşımda bulunan eşyanın,
Bir gümrük antreposuna konulmasına ilişkin hükümleri belirler.
2. Antrepo işleticisi,
gümrük antreposu işletmesine izin verilen kişidir.
Kullanıcı, eşyanın antrepo rejimi beyanında bulunan kişi veya bu kişinin hak ve
yükümlülüklerinin devredildiği kişidir.
3. Gümrük antreposu,
gümrük gözetimi altında bulunan eşyanın konulması amacıyla kurulan ve
kuruluşunda aranılacak koşulları ve nitelikleri yönetmelikle belirlenen yerdir.
4. 1 inci fıkrada
belirtilen eşyanın gümrük antreposu olmayan, ancak gümrük idaresince
antrepo addedilen bir yere konularak antrepo rejimi hükümlerine tabi
tutulabileceği haller, yönetmelikle belirlenir.
MADDE 94- 1. Gümrük antreposu,
genel antrepo veya özel antrepo olabilir.
a) Genel Antrepolar, eşyanın konulması için herkes tarafından kullanılabilen;
b) Özel Antrepolar, yalnız antrepo işleticisine ait eşyanın konulması amacıyla
kurulan;
Gümrük antrepolarıdır.
2. Parlayıcı ve
patlayıcı veya bir arada bulundukları eşya için tehlikeli olan veya korunmaları
özel düzenek ve yapılara gerek gösteren eşya, ancak bu niteliklerine uygun
genel veya özel antrepolara konulabilir. Bu tür eşya bir liste halinde
yönetmelikle belirlenir.
3.[84](18/6/2009 tarih ve 5911 sayılı Kanun ile fıkrada yer alan
“özel” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.) Serbest dolaşımda olmayan eşyanın
sergilendiği fuar ve sergiler de antrepo sayılır.
MADDE 95- 1.[85](18/6/2009 tarih ve 5911 sayılı Kanun ile birinci fıkra
değiştirilmiştir.) Gümrük antrepoları ile gümrük kapılarında eşya
satışı yapmak üzere özel antrepo statüsünde mağaza ve bunların depolarının
açılması ve işletilmesine izin vermeye Müsteşarlık yetkilidir. İznin
verilmesine, bu iznin geçici veya sürekli geri alınmasına, faaliyet, belge ve
kayıt düzenine ilişkin usul ve esaslar ile eşya alabilecek kişiler ve bu
kişilere satılabilecek eşyanın cins ve miktarı yönetmelikle belirlenir.
2. Gümrük antreposu işletmek isteyen kişiler,
izin verilmesi için gerekli bilgileri ihtiva eden ve özellikle antrepoculuğa
ekonomik yönden ihtiyaç bulunduğunu belirten yazılı bir talepte bulunmak
zorundadır. Gümrük antreposunun işletilmesine ilişkin şartlar verilen izinde
gösterilir.
3. İzin, yalnızca
Türkiye'de yerleşik kişilere verilir.
4. Antrepo işleticisinin
hak ve yükümlülükleri, Gümrük Müsteşarlığının izni ile başka bir kişiye
devredilebilir.
MADDE 96- Antrepo işleticisi;
a) Gümrük antreposunda bulunduğu süre içerisinde eşyanın gümrük gözetimi
altında bulunmasını sağlamaktan,
b) Gümrük antrepo rejimi kapsamında eşyanın muhafaza edilmesiyle ilgili
yükümlülükleri yerine getirmekten,
c) İzinde belirtilen özel şartlara uymaktan,
Sorumludur.
MADDE 97- l. Bir genel antrepo
işletilmesi için izin verildiğinde, antrepo veya eşyanın özelliklerine göre
96 ncı maddenin bir istisnası olarak, aynı
maddenin (a) veya (b) bentlerinde belirtilen yükümlülüklerin [86]münhasıran
kullanıcıya ait olduğu, işletme izninde belirtilebilir.
2. Kullanıcı, eşyanın
antrepo rejimine tabi tutulmasına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmekten
her halükarda sorumludur.
MADDE 98- 81 inci maddenin 2 nci fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, gümrük idareleri,
antrepo işleticisinden 96 ncı maddede
belirtilen sorumluluklarla ilgili olarak yönetmelikle belirlenen esaslar
çerçevesinde bir teminat ister.
Ancak, fuar ve sergilere konulan veya ithalat vergilerinden muaf olan yahut
ihraç edilmek üzere antrepolara konulan eşya için teminat aranmaz.
Teminat alınmış olsa bile, gümrük işlemlerine başlanmadan ve bu işlemler
bitirilip gümrük idaresinin izni alınmadan, antrepolardan kısmen veya tamamen
eşya çıkartılamaz.
MADDE 99- Antrepo rejimine tabi
tutulan eşya, gümrük antreposuna konuldukları tarihte işletici tarafından
kayıtlara geçirilir. Gümrük idareleri tarafından işletilmeyen antrepolardaki
tüm eşyanın antrepo kayıtları işletici tarafından tutulur. Bu kayıtlar her
zaman gümrüğün denetlemesine hazır halde bulundurulur. Söz konusu antrepo
kayıtları ile 100 üncü maddede belirtilen antrepo kayıtlarına ilişkin
usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
MADDE 100- [87](18/6/2009 tarih ve 5911 sayılı Kanun ile maddede yer alan
“Gümrük antrepo rejimine tabi tutulmamakla birlikte,” ibaresi yürürlükten
kaldırılmıştır.) Ekonomik
yönden bir ihtiyaç bulunması ve gümrük gözetiminin olumsuz etkilenmemesi
koşuluyla;
a) İhraç amacı dışında, serbest dolaşımda bulunan eşyanın [88]gümrüklü
antrepoya konulmasına,
b) Serbest dolaşımda olmayan eşyanın, [89]gümrüklü antreposunda
dahilde işleme veya gümrük kontrolü altında işleme
rejimlerine ilişkin hükümler çerçevesinde işçiliğe tabi tutulmasına,
Müsteşarlıkça belirlenecek şartlar altında izin verilebilir.
(18/6/2009 tarih ve 5911 sayılı Kanun ile ikinci fıkra
eklenmiştir.) Birinci fıkrada belirtilen durumlarda
eşya, gümrük antrepo rejimine tabi değildir.
(18/6/2009 tarih ve 5911 sayılı Kanun ile üçüncü fıkra
eklenmiştir.) Gümrük
idareleri, birinci fıkrada belirtilen eşyanın 99 uncu maddede belirtilen şekilde
antrepo kayıtlarına geçirilmesini zorunlu tutabilir.
MADDE 101- 1. Eşyanın antrepo rejimi
altında kalış süresi sınırsızdır. Ancak, gümrük idarelerince gerek görülen
hallerde, eşyaya gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanım tayin
edilmesi için bir süre belirlenebilir.
2. İhracata bağlı
önlemlerden yararlanabilecek tarım ürünleri için Müsteşarlıkça özel süreler
belirlenebilir.
MADDE 102- 1. İthal eşyası, iyi
korunmaları, görünüşlerinin veya pazarlama kalitelerinin geliştirilmesi ya da
dağıtım veya yeniden satışa hazırlanmaları yönünden yönetmelikle belirlenen
mutat elleçleme işlemlerine tabi tutulabilir.
Piyasa düzeninin aksamadan işleyişini sağlamak amacıyla, tarım ürünlerinin
antrepolarda tabi tutulacağı elleçleme işlemleri
Müsteşarlıkça sınırlandırılabilir.
2. İhracata bağlı
önlemlerden yararlanabilecek ve antrepo rejimine tabi tutulmuş tarım ürünlerine
uygulanacak elleçleme işlemleri yönetmelikle
belirlenir.
3. Bu maddede belirtilen
elleçleme işlemleri, gümrük idarelerinin izniyle
yapılabilir.
MADDE 103- 1. Antrepo rejimine tabi
tutulan eşya, gümrük idarelerinden izin alınmak şartıyla geçici olarak gümrük
antreposundan çıkarılabilir.
Eşya gümrük antreposu dışında bulunduğu süre içinde l02 nci
maddede belirtilen şartlar altında elleçleme
işlemlerine tabi tutulabilir.
2. Antrepo rejimine tabi
tutulmuş eşyanın bir gümrük antreposundan diğerine nakli, gümrük idarelerinin
iznine bağlıdır.
MADDE 104- 1. İthal eşyası için bir
gümrük yükümlülüğü doğduğunda, eşyanın antrepo masrafları ile antrepoda kaldığı
sürece muhafazası için yapılan masraflar, fiilen ödenen veya ödenecek fiyattan
ayrı olarak gösterilmeleri şartıyla gümrük kıymetine dahil
edilmez.
2. Söz konusu eşyanın 102
nci madde çerçevesinde elleçleme
işlemlerine tabi tutulması halinde, eşyanın ithalat vergileri tutarının
belirlenmesinde dikkate alınacak niteliği, gümrük kıymeti ve miktarı, beyan
sahibinin talebi üzerine, 193 üncü maddede belirtilen tarihte, eşya söz konusu elleçleme işlemlerine tabi tutulmamış gibi tespit edilir.
Ancak, bu hükümlere Müsteşarlıkça istisnalar getirilebilir.
3. Gümrük antrepo
rejimine tabi tutulmuş ithal eşyasının 71 inci maddenin 1 inci fıkrasının (c)
bendi hükmüne göre, gümrüğe sunulmaksızın ve beyannamesi verilmeden önce
serbest dolaşıma girmek üzere teslim edildiği hallerde, gümrük vergileri,
eşyanın antrepo rejimine tabi tutulduğu tarihte yürürlükte bulunan vergi
oranları ve diğer vergilendirme unsurlarına dayanarak hesaplanır. Bu hükmün
uygulanması, eşyanın nitelik, gümrük kıymeti ve miktarı gibi vergilendirme
unsurlarının, eşyanın antrepo rejimine tabi tutulduğu tarihte tespit edilmesi
şartına bağlıdır.
Ancak, yükümlünün serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil tarihinde
eşyanın bulunduğu hal ve niteliği ile diğer vergilendirme unsurlarına göre
işlem yapılması yönünde talepte bulunması halinde, bu yönde işlem yapılır.
73 üncü maddeye göre eşyanın tesliminden sonra kontrol hükümleri saklıdır.
MADDE 105- 1. Genel ve özel antrepo
işleticileri yıl sonunda antrepo mevcutlarına ilişkin
bir listeyi gümrük idaresine verir. Her yıl, genel ve özel antrepolardaki eşya
gümrük idaresince, işletici tarafından verilen liste göz önünde bulundurulmak
suretiyle sayılır. Genel antrepolardaki eşyanın kısa sürede sayılamayacak kadar
çok olması halinde, bunların gümrük idareleri tarafından örnekleme yöntemiyle
sayılması mümkündür.
2. Antrepolarda yapılan
sayım sonucunda noksan çıkan eşyanın gümrük vergileri, duruma göre işletici
veya kullanıcıdan tahsil edilir.
3. Yapılan sayım
sonucunda fazla çıkan eşya kayıtlara alınır. Bu fazlalığın geçerli nedenlerden
ileri geldiğine gümrük idaresince kanaat getirilmediği takdirde, söz konusu
eşya 177 ila 180 inci madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulur.
MADDE 106- 1. İşleticiler ile 97 nci maddenin 1 inci fıkrasına göre kullanıcılar antrepolara
konulan eşyanın, gümrük idarelerince miktarı belirlenmiş ise bu miktardan,
belirlenmemiş ise belgelerinde yazılı miktarlar üzerinden gümrük idaresine
karşı
sorumludur.
2. Eşyanın niteliğinden
kaynaklanan kayıplar ve fireler ile gümrüğün [90]kontrolü
altında yapılan işleme faaliyeti sonucunda ortaya çıkan noksanlıklar ve antrepo
işleticileri ile kullanıcılarının kusur ve hatalarından ileri gelmediği gümrük
idaresine kanıtlanan telef, kayıp ve çalınmalar için gümrük vergileri aranmaz.
Eşya, gümrüklenmiş kıymeti üzerinden sigorta ettirilmiş ise noksan çıkan
eşyanın vergileri sigorta ettirenden veya lehine sigorta ettirilenden alınır.
3. 1 inci veya 2 nci fıkralarda yazılı nedenler
dışında kalan noksanlıklar kabul edilmez. Bunların vergi ve cezaları
toplamından oluşan tutar, yerine göre işletici veya kullanıcıya tazmin
ettirilir.
4. Nitelikleri itibariyle antrepolarda ve antrepolar arası taşımalarda fire
veren eşya ile antrepolarda yapılmasına izin verilen elleçlemeden
dolayı noksanlaşan eşyanın fire oranları ilgili
kuruluşların görüşleri alınarak Müsteşarlıkça belirlenir.
MADDE 107- [91]Tarım politikası kapsamı eşya dâhil,
Gümrük antrepo rejimine tabi tutulup ihracata ilişkin önlemlerden
yararlanabilen [92]serbest
dolaşımda bulunan eşyanın, ihraç edilmesi veya bu Kanunda öngörülen gümrükçe
onaylanmış diğer bir işlem ya da kullanıma tabi tutulması zorunludur.
[83] 18/6/2009 tarih
ve 5911 sayılı Kanun ile “ihraç eşyasının” ibaresi “serbest dolaşımda bulunan
eşyanın” olarak değiştirilmiştir.
[84] Fıkranın, ibare yürürlükten
kaldırılmadan önceki hali: “Serbest dolaşımda olmayan eşyanın sergilendiği
fuar ve sergiler de özel antrepo sayılır.”
[85] Fıkranın değişiklikten önceki hali:
“1. Gümrük idareleri tarafından antrepo işletilmediği veya mevcut işletmelerin
yeterli olmadığı hallerde, gümrük antrepoları açılması ve işletilmesi Gümrük
Müsteşarlığının izni ile mümkündür. İznin verilmesine ilişkin usul ve esaslar
Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.”
[86] 18/6/2009 tarih
ve 5911 sayılı Kanun ile “doğrudan” ibaresi “münhasıran” olarak
değiştirilmiştir.
[87] Maddenin, ibare yürürlükten
kaldırılmadan önceki hali: “Madde 100- Gümrük antrepo rejimine tabi
tutulmamakla birlikte, ekonomik yönden bir ihtiyaç bulunması ve gümrük
gözetiminin olumsuz etkilenmemesi koşuluyla;
a) İhraç amacı dışında, serbest dolaşımda bulunan eşyanın [87]gümrüklü
antrepoya konulmasına,
b) Serbest dolaşımda olmayan eşyanın, [87]gümrüklü antreposunda dahilde işleme veya gümrük kontrolü altında işleme
rejimlerine ilişkin hükümler çerçevesinde işçiliğe tabi tutulmasına,
Müsteşarlıkça belirlenecek şartlar altında izin verilebilir.
(18/6/2009 tarih
ve 5911 sayılı Kanun ile ikinci ve üçüncü fıkra eklenmiştir.) Birinci
fıkrada belirtilen durumlarda eşya, gümrük antrepo rejimine tabi değildir.
Gümrük
idareleri, birinci fıkrada belirtilen eşyanın 99 uncu maddede belirtilen şekilde
antrepo kayıtlarına geçirilmesini zorunlu tutabilir.
[88] 18/6/2009 tarih
ve 5911 sayılı Kanun ile “gümrük antrepo tesislerine” ibaresi “gümrüklü
antrepoya” olarak değiştirilmiştir.
[89] 18/6/2009 tarih
ve 5911 sayılı Kanun ile “gümrük antrepo tesislerinde” ibaresi “gümrüklü
antreposunda” olarak değiştirilmiştir.
[90] 18/6/2009 tarih
ve 5911 sayılı Kanun ile “denetimi” ibareleri “kontrolü” olarak
değiştirilmiştir.
[91] 18/6/2009 tarih
ve 5911 sayılı Kanun ile maddenin başına “Tarım politikası kapsamı eşya
dâhil,” ibaresi eklenmiştir.
[92] 18/6/2009 tarih
ve 5911 sayılı Kanun ile “ihraç eşyasının” ibaresi “serbest dolaşımda bulunan
eşyanın” olarak değiştirilmiştir.